Eş Durumu Tayini Şartları 2026: Öğretmenler İçin Adım Adım Rehber

Son güncelleme: 6 Ekim 2026. Bilgiler 2026 yaz dönemi MEB duyurularına dayanır, yeni dönemde şartlar değişebilir.

Kısa cevap: Eş durumu tayini, resmî adıyla aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmedir. Kadrolu öğretmenler, eşlerinin çalıştığı ile ya da ilçeye yer değiştirme isteyebilir. Eşin çalışma türü MEB duyurusunda sayılan gruplardan biri olmalı ve gerekli belgeler zamanında alınmış olmalıdır. Yer değiştirmeler hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır.

İçindekiler

1. Eş durumu tayini (aile birliği mazereti) nedir?
2. Ne zaman başvurulur?
3. Kimler başvurabilir?
4. Eşin çalışma durumu hangi gruplardan olmalı?
5. Gerekli belgeler
6. 360 gün sigortalılık nasıl hesaplanır?
7. Kimler başvuramaz?
8. İl içi ve iller arası farklar
9. Başvuru adım adım nasıl yapılır?
10. Atama sıralaması nasıl belirlenir?
11. Atanamazsanız ne olur?
12. Sık sorulan sorular
13. Kaynaklar

Eş durumu tayini (aile birliği mazereti) nedir?

Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kadrolu öğretmenler, aile birliğini sağlamak için eşlerinin çalıştığı yere yer değiştirme isteyebilir. Bu hak, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 29. maddesine ve her dönemin MEB duyurusuna dayanır. Aile birliği, sağlık, can güvenliği, engellilik ve diğer nedenlerden oluşan mazerete bağlı yer değiştirmelerin bir türüdür.

Ne zaman başvurulur?

Mazerete bağlı yer değiştirmeler yönetmeliğe göre yarıyıl tatilinde ve yaz tatilinde yapılır. 2026’da şu dönemler yaşandı:

• Ocak 2026 (yarıyıl tatili): İl içi ilçe grupları arası ve iller arası olmak üzere iki ayrı takvim.
• Temmuz-Ağustos 2026 (yaz tatili): İl içi ön başvuru 13-31 Temmuz, tercih 3-4 Ağustos, atama 5 Ağustos. İller arası tercih 4-7 Ağustos, atama 11 Ağustos.
• Eylül 2026: İller arası ikinci bir mazeret dönemi (2026-2) yapıldı: ön başvuru 9-14 Eylül, tercih 16-17 Eylül, atama ve ilişik kesme 18 Eylül.
• 2027 için: MEB’in Eylül 2026 duyurusu, 2027 yarıyıl tatili mazeret döneminden söz ediyor. Henüz tarih ya da duyuru yok. Yeni duyuru yayımlandığında bu sayfa güncellenecektir.

Kimler başvurabilir?

• Kadrolu öğretmenler. Sözleşmeliyken kadroya geçenler için, 2026 yaz duyurusunda 31 Aralık 2026 itibarıyla sözleşmeli ve kadrolu toplam 3 yıllık çalışma süresi aranmıştır.
• Doğrudan öğretmen kadrolarına atananlar (2828 ve 3713 sayılı kanunlar kapsamında olanlar gibi), atandıkları yerde 31 Aralık 2026 (Eylül 2026-2 duyurusunda 30 Eylül 2026) itibarıyla 1 yıllık çalışmayı doldurmuş olmalıdır.
• Yaş sınırı: 1 Eylül 2026’da (Eylül 2026-2 duyurusunda 21 Eylül 2026’da) 65 yaşını dolduracak öğretmenlerin başvurusu kabul edilmemiştir.
• Yeniden atama ya da kurumlar arası yeniden atama yoluyla kadrolu öğretmenliğe atananlar, atandıkları yerde en az 1 yıl çalışmadan aile birliği mazeretiyle başvuramaz.

Eşin çalışma durumu hangi gruplardan olmalı?

Eşinizin çalıştığı ile ya da ilçeye yer değiştirme isteyebilmeniz için eşinizin aşağıdaki gruplardan birinde çalışıyor olması gerekir:

1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/A veya 4/B maddeleri kapsamında çalışanlar
2. 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesine göre bankalar için kurulmuş özel emeklilik sandığına tabi çalışanlar
3. TOBB ve odalar gibi kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında çalışanlar
4. Milletvekili, belediye başkanı, muhtar ve noter olarak çalışanlar
5. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu kapsamında çalışanlar
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında çalışanlar
7. 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu kapsamında çalışanlar
8. 399 sayılı KHK kapsamında çalışanlar
9. Özel kanunlarla kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar
10. Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi olarak çalışanlar
11. 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bentleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşları dışında sigortalı olarak çalışanlar (özel sektör)
12. Avukat olup baroya kayıtlı ve vergi mükellefi olarak çalışanlar

Eşi askerde olan öğretmen, eşinin kamu personeli olarak görev yaptığı yere yer değiştirme isteyebilir.

Gerekli belgeler

Belgeler eşin çalışma türüne göre değişir:

Eşin durumu	Gereken belgeler
Kamuda çalışan eş (yukarıdaki 1-10. gruplar)	Eşin kurumundan alınan görev yeri belgesi yeterlidir. Birinci aşama başvurularının son günü itibarıyla ilk defa ya da yer değiştirmeyle başka bir ile atanmışsa görev yeri belgesi yerine atama kararı kabul edilir.
Özel sektörde çalışan eş (11. grup)	Görev yeri belgesi, vergi dairesinden veya ilgili meslek kuruluşundan işyerinin faaliyette olduğunu gösteren belge, talep edilen yerde son iki yıl içinde 360 gün sigortalı hizmeti olduğunu ve sigortalılığın hâlen devam ettiğini gösteren belge.
Şirket merkezi dışında çalışan özel sektör eşi	Yukarıdakilere ek olarak, atanmak istenen yerde işyerinin faal olduğunu gösteren belge (anonim şirketlerde kendi işyerinden, diğer şirketlerde ilgili vergi dairesi, belediye veya meslek kuruluşundan).
Avukat eş (12. grup)	Talep edilen yerde son iki yıl içinde 360 gün sigortalı hizmet belgesi ve baradan işyerinin faal olduğunu gösteren belge.

Belge tarihi: 2026 yaz duyurusunda aile birliği mazereti için başvuruya esas belgelerin 1 Haziran 2026’dan sonra alınmış olması şart koşulmuştur. Yeni dönemde tarih değişecektir, duyuruyu mutlaka okuyun.

360 gün sigortalılık nasıl hesaplanır?

• Süre, talep edilen yerde (iller arası başvuruda ilde, il içi başvuruda ilçede) son iki yıl içinde aranır ve sigortalılığın hâlen devam ediyor olması gerekir.
• 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında geçen hizmet süreleri birlikte değerlendirilir.
• Borçlanılmak kaydıyla, son iki yıl içindeki askerlik süreleri ile ücretsiz doğum veya analık izni süreleri de sigortalı süre sayılır.

Kimler başvuramaz?

• Kendisi ya da eşi yurt dışında görevli olanlar.
• Eşi geçici görevli olanlar (eşlerinin geçici olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretiyle yer değiştirme isteyemez).
• Eşi isteğe bağlı sigortalı olanlar.
• Üzerinde sonuçlandırılmamış yer değiştirme kararnamesi bulunanlar.
• Haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucu görev yerleri değiştirilenler, sağlık durumu hariç, aradan üç yıl geçmeden daha önce görev yaptıkları ile atanma isteğinde bulunamaz.

İl içi ve iller arası farklar

Konu	İl içi	İller arası
Eşin çalıştığı yer	Talep edilen ilçe	Talep edilen il
Özel sektör eş: 360 gün sigortalılık	Talep edilen ilçede	Talep edilen ilde
Atanamayanlar için Bakanlık çalışması	Yok	Var, başvuru formundaki beyan işaretlenirse
Hizmet puanı hesap tarihi (2026 yaz)	29 Temmuz 2026	7 Ağustos 2026

Başvuru adım adım nasıl yapılır?

1. Özlük bilgilerinizi kontrol edin. MEBBİS e-Personel (Özlük) modülünde hizmet süreniz, hizmet puanınız ve sözleşme kaydınız doğru mu bakın. Başvuru sonrası puana etki eden değişiklikler sisteme yansımaz.
2. Belgelerinizi hazırlayın. Eşinizin çalışma türüne göre yukarıdaki tablodaki belgeleri, doğru tarihte olacak şekilde alın.
3. Ön başvuruyu yapın. MEBBİS veya personel.meb.gov.tr üzerindeki Elektronik Başvuru Formu’nu doldurun ve atanmak istediğiniz il ya da ilçeyi seçin. Ön başvuru yapmayan, tercih aşamasına geçemez.
4. Belgeleri okul müdürlüğüne teslim edin. Okul müdürlüğü belgeleri okunaklı şekilde sisteme yükler. Başvuru önce okul, sonra ilçe, sonra il millî eğitim müdürlüğünce onaylanır.
5. Başvurunuzun onaylanmasını takip edin. Reddedilen başvurunuz için gerekçeyi sistemden görün. Son günlerde yapılan başvurularda eksik belge sebebiyle ret olursa yeniden başvuru imkânı kalmayabilir.
6. Tercih yapın. Onaylanan başvurular, ikinci aşamada boş norm kadrosu bulunan okullar arasından tercih yapar.
7. Sonucu bekleyin ve takip edin. Sonuçlar personel.meb.gov.tr’de yayımlanır, ardından tebligat ve ilişik kesme işlemleri yapılır.

Atama sıralaması nasıl belirlenir?

Atamalar, tercih edilen okullar dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Puanlar eşitse sırasıyla öğretmenlikteki hizmet süresi fazla olan, öğretmenliğe daha önce başlayan öncelikli olur. Eşitlik hâlâ sürerse bilgisayar kurası çekilir.

Bir de özel bir düzenleme var: Her iki eş de kadrolu öğretmense ve istedikleri yerlerde alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunmuyorsa, istemeleri hâlinde her ikisinin de alanları itibarıyla ihtiyaç bulunan bir il ya da ilçeye atanmaları sağlanabilir (yönetmelik madde 29).

Atanamazsanız ne olur?

İller arası aile birliği başvurusunda, atanmak istediğiniz ildeki boş kontenjanların tamamını tercih etmenize rağmen hizmet puanı yetersizliğiyle atanamazsanız ya da alanınızda hiç kontenjan açılmazsa:

• Bakanlık çalışması: Eşiniz Bakanlık kadrolarında öğretmen, ya da memur unvanlı personelse (ve ilgili şartlar uygunsa) Bakanlık, ikinizin de aile birliğini sağlayabileceği bir il için çalışma yapar. Bunun için başvuru formundaki ilgili beyanın mutlaka işaretlenmesi gerekir. Sonuç size yazılı bildirilir.
• Aylıksız izin: İsterseniz istediğiniz yere atanmaya hak kazanıncaya kadar aylıksız izin kullanabilirsiniz (en fazla 3 yıl). Aylıksız izin için, mazeretinize bağlı yer değiştirmede Bakanlıkça size sunulan tercihlerin tamamını kullanmış olmanız gerekir ve her mazeret döneminde mazeretin devam ettiğini belgelemeniz istenir. (Yönetmelik madde 37)

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Resmî Gazete, 9 Ocak 2026, sayı 33132, madde 29, 31 ve 37
• MEB Personel Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Yaz Tatili Öğretmenlerin Mazerete Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu (İller Arası), Duyuru No: 1240260811
• MEB Personel Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Yaz Tatili Öğretmenlerin İl İçi Mazerete Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu, Duyuru No: 1240260805
• MEB, 27 Temmuz 2026 tarihli duyuru ve Eylül 2026 (2026-2) iller arası mazeret duyurusu (Duyuru No: 1240260918), personel.meb.gov.tr

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve bağlayıcı bilgi için MEB’in resmî duyurularına ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne başvurun.

Atama ve Yer Değiştirme Merkezi’ne dön